"Η Αργείτισσα"
Διαδικασία σύλληψης του έργου:
Η επαφή μου με την παράδοση και την παραδοσιακή φορεσιά, μέσω της συνεργασίας μου ως δασκάλα υφαντού κοσμήματος με το Λύκειο Ελληνίδων του Άργους από το 2020 έως και σήμερα, ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα για εμένα να γνωρίσω από μέσα την παράδοση! Είδα από κοντά τις φορεσιές να "ζωντανεύουν" από τους χορευτές, με το να συμμετέχουν σε εθνικές παρελάσεις, σε φεστιβάλ χορού ανά την Ελλάδα, σε δρώμενα δεμένα με την παράδοση όχι αποστειρωμένα, αλλά ενεργά, με πάθος και αληθινό σεβασμό στο παραδοσιακό ελληνικό στοιχείο!
Παρατήρησα μετά από προσωπική έρευνα, ότι οι λιγότερο μελετημένες φορεσιές του ελληνικού χώρου είναι αυτές από την Πελοπόννησο. Γεγονός περίεργο, μια και γύρω στα 1920 τα κεντήματα από τις πελοποννησιακές χωρικές φορεσιές, κυρίως εκείνα από την Αργολίδα και την Κορινθία, ήταν περιζήτητα και πολύ γνωστά. Πολλά απ’ αυτά στόλιζαν τα τότε αθηναϊκά σαλόνια ως μαξιλάρια, σεμέν κλπ.
Η παραδοσιακή φορεσιά της Αργολίδας, γνωστή και ως φορεσιά της Αργολιδοκορινθίας, ήταν μια πλούσια σε κόστος παραδοσιακή ενδυμασία, που αποτελούνταν από πουκάμισο, μπούστο, σιγκούνι, ποδιά και κεφαλόδεσμο (τσεμπέρι, μαντήλι). Σήμερα, η αυθεντική φορεσιά έχει χαθεί, έχοντας πλέον απλοποιηθεί σε σύγχρονα ρούχα, όπως μπλούζες (μπόλκα) και φούστες, με τα αρχικά κομμάτια όπως ο μπούστος, η γιουρτά, και το ζωνάρι να έχουν καταργηθεί. Παρά την απλοποίηση, τα παλιά κεντήματα από την Αργολίδα ήταν πολύ περιζήτητα και γνωστά για την ομορφιά τους.
Η έμπνευση μου:
"Το κολονάτο πουκάμισο" ήταν το βασικό ένδυμα της νυφικής Αργίτεικης φορεσιάς, συχνά με πλούσια κεντήματα κάτι που μου τράβηξε την προσοχή και ήταν ο σπόρος για να υλοποιήσω το συγκεκριμένο project!
Συγκεκριμένα:
Στα εξαιρετικά αυτά πρότυπα όλα γεωμετρικά βρίσκουμε και διάφορες επιδράσεις από τις γύρω περιοχές όπως π.χ. το πουκάμισο που έχει κέντημα Αττικής στον ποδόγυρο, άλλο πουκάμισο που έχει κέντημα Αράχοβας στα μανίκια και το πουκάμισο με σχέδιο της Τανάγρας τα παιδιά που χορεύουν, στα μανίκια κλπ. Οι γριές φορούσαν πουκάμισα χωρίς κεντήματα. Τα κεντήματα που επικρατούσαν σε ολόκληρη την Αργολιδοκορινθία θεωρούνται από τα εκλεκτότερα της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδος. Έχουν παλιότατη παράδοση σε διακοσμητικά γεωμετρικά θέματα, τεχνοτροπία, χρωματισμούς και ιδιότυπη τεχνική μέθοδο. Είναι όλα μετρητά. Γίνονται δηλ. μετρώντας τις κλωστές του υφάσματος.
Λίγα λόγια για το πουκάμισο:
Το πουκάμισο, παλιότερα ήταν μακρύ. Γινόταν από χοντρό μπαμπακερό χειρίσιο ύφασμα του αργαλειού. Λεγόταν κοντό, γιατί δεν είχε μανίκια όπως δεν είχαν τα άλλα πουκάμισα της Αττικής, Ελευσίνας, Τανάγρας κλπ. Αργότερα όμως άρχισαν να βάζουν κεντητά μανίκια για ν’ αποφεύγουν τα κατωμάνικα. Στο ποδόγυρο και στα μανίκια το πουκάμισο είχε λιγώτερα ή περισσότερα κεντήματα ανάλογα με τον προορισμό του, καθημερινό, γιορτινό, νυφιάτικο. Εξαιρετικό πουκάμισο ήταν το νυφικό διακοσμημένο μπροστά με μακριές όρθιες ταινίες – κολόνες, που φθάναν έως τη μέση, και λεγόταν κολονάτο. Είχε όμως και άλλες όρθιες ταινίες ολόγυρα μικρότερες. Αλλά και στ’ άλλα πουκάμισα βάζαν κεντήματα ιδιότυπα και μοναδικά στο είδος τους των οποίων δυστυχώς δεν έχουν σωθεί τα ονόματα των σχεδίων.
Έτσι ήρθε σε πρώτο πλάνο η απόφασή μου να δημιουργήσω την "ΑΡΓΙΤΕΙΣΣΑ", μια χειροποίητη υφαντή τσάντα εμπνευσμένη από την παραδοσιακή κληρονομιά της περιοχής που ζω, την Αργολίδα, Γιατί επέλεξα να δημιουργήσω μια τσάντα και όχι οτιδήποτε άλλο;
Γιατί ένα αντικείμενο με καθημερινή χρηστικότητα, και όχι ένα "μουσειακό" διακοσμητικό κομμάτι;
Γιατί στόχος μου είναι, η σύγχρονη γυναίκα, Αργίτεισσα ή μη, Ελληνίδα ή μη να κρατήσει μια τσάντα, όχι απαραίτητα δημιουργία μεγάλου σχεδιαστή ή μάρκας του εξωτερικού, αλλά μια προσεγμένη στη λεπτομέρεια χειροποίητη τσάντα με προσωπικό χαρακτήρα, με απλά βιώσιμα υλικά και και έναν χειροκίνητο αργαλειό, όπως δούλευαν με σεβασμό και οι πρόγονοί της• με έμπνευση και ένα αφήγημα πίσω από τη δημιουργία της. Και κυρίως μια τσάντα όχι με επετειακό πρόσημο, αλλά με σύγχρονη χρήση και λειτουργία!
Αξίες - νοήματα που περιέχονται στο έργο:
"η ΑΡΓΕΙΤΙΣΣΑ" είναι αφιερωμένη στην Αργείτισσα κόρη, μάνα, γιαγιά που έζησε και εργάστηκε σκληρά στον Αργολικό κάμπο• στην κόρη που αν και δεν είχε χρόνο για "φτιασίδια", φορούσε άλλη ποδιά στο σπίτι, άλλη στον γάμο της και που η ίδια είχε υφάνει και κεντήσει με περίσσεια επιδεξιότητα και κόπο στον οικιακό αργαλειό της! Στην κόρη που είχε όνειρα για το μέλλον της και το σπιτικό της! Στην Αργείτισσα γυναίκα που το νυφικό πουκάμισο το έδινε να το φορέσουν άλλες δύο νύφες κι ύστερα το έκρυβε στην κασέλα για να το βάλει σάβανο στη νεκραλλαξιά στο μεγάλο της ταξίδι!
Εκτίμησα λοιπόν με γνώμονα την ψυχή μου, ό,τι το λιγότερο που μπορώ να κάνω μέσω της δουλειάς μου, είναι να κάνω γνωστή αυτή την παραμελημένη φορεσιά του τόπου μου με τα υπέροχα ξόμπλια της στις νέες γενιές, αλλά και σε όλους όσους αγνοούν την ιστορία της, και έτσι να αναδείξω και να τιμήσω τις δεξιοτέχνισσες υφάντρες και κεντήστρες και συνολικά τις σκληρά εργαζόμενες γυναίκες του τόπου μου, τις αφανείς ηρωίδες της καθημερινότητας, που στήριξαν την ελληνική οικογένεια, με προσωπικές θυσίες, κάτι που έχει ξεχωριστή συναισθηματική αξία για εμένα, ούσα η ίδια νέα υφάντρα και μαμά!
Επιλογές των υλικών, των μοτίβων, των χρωμάτων και των τεχνικών ύφανσης:
Επιλογή των υλικών:
Επιλέχθηκαν υλικά φυσικά και βιώσιμα, όπως:
το βαμβάκι για στημόνι, μια και έχει την καλύτερη δυνατή απόδοση υφαντικά με τον αργαλειό ιμάντων (inkle loom), δεν θα φαγουρίζει το ανθρώπινο σώμα και δεν κινδυνεύει από προσβολή κοριών ή σκώρου, όπως θα συνέβαινε π.χ με ζωικά προϊόντα (μαλλί).
η ράφια, και
η γιούτα, λόγω της ανθεκτικότητάς τους σε τυχόν φθορές π.χ υγρασία, για υφάδι.
Επιλογή του μοτίβου και της τεχνικής ύφανσης:
Στο σήμερα λοιπόν, εμπνευσμένη από τα κεντημένα ξόμπλια στα κολονάτα πουκάμισα της Αργείτισσας νύφης, έρχεται η "Αργείτισσα" τσάντα και δίνει το παρόν με μια διαφορετική υφαντική προσέγγιση! Με απλότητα και σεβασμό το ξόμπλι του κολονάτου πουκάμισου "γαρυφαλλάκι" γίνεται ξόμπλι σε ιμάντα και ο ιμάντας γίνεται γυναικεία τσάντα! Που να το περίμενε η γυναίκα του τότε ότι η σύγχρονη γυναίκα θα μπορούσε να έχει το κέντημά της στο σύγχρονο σακούλι της, στην καθημερινότητά της, στην τσάντα της!
Επιλογή των τεχνικών ύφανσης:
Η "ΑΡΓΕΙΤΙΣΣΑ" τσάντα είναι υφασμένη σε ταινίες με ξύλινο χειροποίητο αργαλειό ιμάντων ( Inkle loom) θυμίζοντας λίγο το παλιό ριγωτό "δισάκι"(μεγάλος διπλός σάκος ώμου) και κατασκευασμένη σε δεύτερο χρόνο, με την τεχνική διαπλοκής των καλαθιών • όχι μόνο με τα χρώματα του αργείτικου πουκάμισου, αλλά ολόκληρης της φορεσιάς!
Επιλογή των χρωμάτων:
Οι ιμάντες με σχέδιο :
Το μαύρο χρώμα για κάμπο και το βαθύ κόκκινο ως ξόμπλι, αντιγράφοντας το χρώματα της φορεσιάς.
Το μαύρο, δάνειο από το μαύρο Σιγκούνι (πανωφόρι-γιλέκο) της φορεσιάς και το κόκκινο, δάνειο από το κέντημα δημιουργεί μια εκδοχή "πειραγμένη", αλλά σύγχρονη και σοφιστικέ!
Οι μονόχρωμοι ιμάντες:
Το μπεζ χρώμα, δάνειο από το χρώμα του υφάσματος του κολονάτου πουκάμισου και το μαύρο χρώμα, όπως παραπάνω ( το χρώμα από το Σιγκούνι).
Καινοτομία της κατασκευής:
Στη σύγχρονη εκδοχή του, λοιπόν το δισάκι είναι από υφαντές ταινίες, με σχέδιο το γεωμετρικό μοτίβο, παρμένο από τα αντίστοιχα κεντημένα ξόμπλια τού αργείτικου νυφικού πουκάμισου, και οι οποίες διαπλέκονται περίτεχνα μεταξύ τους ακολουθώντας το μονοπάτι της καλαθοπλεκτικής και τελικά ράβονται αποκτώντας μια στιβαρή κατασκευαστική σχέση!
Κάτι μοναδικό και πρότυπο ως προς την σύλληψη της ιδέας και της αλλαγής χρήσης των υλικών (ιμάντες), που γίνεται το "σώμα" της τσάντας και όχι οι ιμάντες να είναι χερούλια ώμου ή πλάτης, όπως συνήθως απαντάται!
